nl / en

Voor wie en wat?

Als zelfstandige in bijberoep kan je na je prestatie, je les of optreden eenvoudigweg een factuur sturen naar je opdrachtgever. Je staat wel zelf in voor de administratie, belasting en sociale zekerheidsbijdragen.

Je mag zelfstandige in bijberoep worden als je minstens halftijds (19u) werkt als loontrekkende of ambtenaar. Werk je in het onderwijs en ben je vast benoemd, moet je minstens 60% van een lessenrooster aan het werk zijn. Vaak moet je ook goedkeuring hebben van je werkgever, bijvoorbeeld als je als ambtenaar werkt.

Ook als gepensioneerde of als student kan je aan de slag in bijberoep. Voor deze groepen gelden enkele bijzondere bepalingen en andere tarieven voor de sociale zekerheid.

Krijg je een werkloosheidsuitkering? Neem dan contact op met de RVA. Volgens bepaalde strikte stelsels of programma’s mag je toch een bijberoep hebben. We raden je aan je hierover eerst goed te informeren.

Vergoeding, limieten en maxima

Als zelfstandige in bijberoep mag je onbeperkt verdienen. Je kan met je bijberoep zelfs meer verdienen dan met je hoofdberoep. Je wordt op deze inkomsten wel belast en je zal er ook sociale bijdragen op moeten betalen.

Enkel voor bepaalde bijzondere gevallen – zoals in combinatie met ziekte-uitkering, pensioen, werkloosheidsuitkering of sommige ambtenaren – zijn er wel plafonds aan wat je mag verdienen.

Je bepaalt zelf je prijs per uur, per dag of per opdracht. Bij het bepalen van je prijs houd je rekening met:

  • hoeveel je wil verdienen
  • je variabele kosten: hoeveel tijd vraagt het? Welke verplaatsingskosten heb ik?
  • je vaste kosten: sociale bijdragen, belastingen, boekhouder, verzekering, wagen …
  • gangbare tarieven van collega’s voor gelijkaardige opdrachten

Administratie en verplichtingen

Om te starten als zelfstandige (in bijberoep), moet je:

  • een aparte bankrekening openen,
  • je aansluiten bij een sociaal verzekeringsfonds naar keuze. Zij innen de sociale bijdragen voor zelfstandigen en vennootschappen, en storten die door naar de overheid (raadpleeg deze lijst met alle sociale verzekeringsfondsen),
  • naar het lokale Ondernemingsloket trekken om je bijberoep te laten registreren in de KBO (Kruispuntbank van Ondernemingen) en je ondernemingsnummer te ontvangen,
  • je BTW-nummer activeren, en/of een BTW-vrijstelling vragen (zie hieronder) in het BTW-controlekantoor in je regio,
  • aangesloten zijn bij een ziekenfonds en je ziekenfonds verwittigen dat je vanaf nu ook zelfstandige in bijberoep bent.

Het is niet verplicht, maar wel aangeraden een boekhouder onder de arm te nemen. Die helpt je met je administratie, belastingaangifte en BTW-aangifte. Houd zeker zelf al je papieren en administratie goed en bij.

Je stelt correcte facturen op volgens deze richtlijnen van Cultuurloket. Of check deze modelfactuur.

Ben je internationaal actief en stuur je soms facturen naar internationale klanten die BTW-plichtig zijn, dan moet je jaarlijks een intracommunuautaire klantenlisting indienen.

Als je BTW-plichtig bent (zie hieronder), zorg je ook voor BTW-aangiften.

Verzekering

Als je een klus uitvoert als zelfstandige in bijberoep, dan ben je je eigen baas. Je bent niet ondergeschikt aan je opdrachtgever en je valt dus ook niet onder de verantwoordelijkheid of verzekering van de opdrachtgever. Dat betekent dat je zelf instaat voor je eigen verzekering.

Danspunt raadt je dus zeker aan om een Beroepsaansprakelijkheidsverzekering te nemen. Deze dekt je als je onbedoeld schade berokkent aan een klant. Daarnaast kan je ook een verzekering Burgerlijke Aansprakelijkheid nemen. Die dekt schade die je onbedoeld berokkent aan een derde (niet je klant). Ook een hospitalisatieverzekering is aan te raden.

Combineren met andere vergoedingen en statuten?

Zoals bij de meeste andere statuten geldt: voor eenzelfde opdracht bij dezelfde opdrachtgever mag je geen verschillende statuten door elkaar gebruiken of afwisselen.

Ben of word je werkloos, dan mag je onder bepaalde voorwaarden toch een bijberoep hebben. Je neemt hiervoor best contact op met de RVA. Je kan ook meer lezen in deze brochure van Cultuurloket.

Je wordt langdurig ziek en krijgt een ziekte-uitkering omdat je niet kan gaan werken in je hoofdberoep? Of je gaat in bevallingsverlof? Dan heeft je statuut als zelfstandige in bijberoep waarschijnlijk implicaties op de hoogte van je uitkering. Contacteer hiervoor je ziekenfonds.

Lees ook meer over de combinatie gepensioneerde-zelfstandige of student-zelfstandige.

Sociale zekerheid

Ook zelfstandigen in bijberoep moeten sociale bijdragen betalen. Je sociale bijdragen worden berekend op basis van je netto belastbaar inkomen uit je bijberoep (je winst dus).

Je bouwt al sociale rechten (pensioen, ziekte-uitkering, werkloosheidsuitkering, kinderbijslag, vakantie) op via je hoofdberoep. De sociale bijdragen die je moet betalen met je bijberoep zijn louter ‘solidariteitsbijdragen’.

Als je slechts deeltijds werkt in je hoofdberoep, weet dan dat je ook slechts deeltijds sociale rechten opbouwt. Dat heeft dus effect op je pensioen, werkloosheidsuitkering … Wil je dit risico niet nemen en toch meer beschermd zijn, dan kan je er als bijberoeper ook voor kiezen om de sociale bijdragen als zelfstandige in hoofdberoep te betalen. Dat betekent dat je meer betaalt, maar dat je ook meer sociale rechten opbouwt.

De belastingdienst geeft door aan je sociaal verzekeringsfonds hoeveel jij netto per jaar verdient. Dit doen ze 1 tot 2 jaar na datum – pas nadat je belastingaangifte voor dat jaar is ingevuld en verwerkt. Op basis van dit bedrag bepaalt het sociaal verzekeringsfonds hoeveel sociale bijdragen jij moet betalen.

Omdat je pas twee jaar later weet hoeveel je moet betalen, zal het sociaal verzekeringsfonds alvast elk kwartaal een voorschot vragen op je sociale bijdragen. Als je weet dat je erg veel of erg weinig omzet gaat draaien in een bepaald jaar, kan je dat voorschot ook verhogen of verlagen. Een tweetal jaar later stuurt je sociaal verzekeringsfonds je dan je finale afrekening van je sociale bijdragen, in verhouding met je winst.

Voor een inschatting van je exacte tarieven, maak je best een afspraak met een sociaal verzekeringsfonds.

Belastingen

Op je inkomsten als zelfstandige in bijberoep betaal je – net als bij je hoofdberoep als werknemer – personenbelasting. Je geeft ze aan op je jaarlijkse belastingaangifte. De fiscus telt je inkomsten als zelfstandige in bijberoep op bij je inkomsten uit je hoofdberoep.

De tarieven voor personenbelasting zijn progressief en variëren van 25% voor je eerste schijf inkomsten tot 50% voor de hoogste. Als je veel bijverdient met je bijberoep kan je daardoor in een hoge schijf terechtkomen.

Als zelfstandige in bijberoep kan je je ‘beroepskosten’ in mindering brengen. Dit zijn alle kosten die betrekking hebben op je bijberoep, zoals je boekhouder, telefoon, internet, computer … Sommige kosten moeten worden ‘afgeschreven’ op meerdere jaren. De boekhouder kan je hierbij helpen. De kosten worden afgetrokken van de inkomsten uit je bijberoep – zo betaal je enkel personenbelasting op je effectieve winst. Je moet uiteraard wel alle kostenbewijzen en facturen goed bijhouden en motiveren.

Om belastingvermeerderingen te vermijden, doe je een trimestriële voorafbetaling aan de fiscus.

BTW

In principe is elke zelfstandige in bijberoep onderworpen aan de BTW-regeling. Je bent dan ook verplicht je ondernemingsnummer te activeren als BTW-nummer bij de BTW-administratie (zie boven bij ‘Administratie en verplichtingen’).

Als je op jaarbasis een omzet hebt die lager ligt dan 25.000 euro, dan heb je een zogenaamde ‘vrijstelling’ en is het niet nodig een BTW-administratie te voeren. Deze vrijstelling moet je aanvragen bij het belastingkantoor. Je vermeldt op al je facturen “Onderneming onderworpen aan de bijzondere vrijstellingsregeling kleine ondernemingen.”

Als je wel BTW-plichtig bent, betekent dit dat:

  • je bovenop je eigen vergoeding ook BTW rekent aan aan je klanten op je facturen (doorgaans 6% of 21%) en die doorstort naar de fiscus,
  • je de BTW mag ‘terugvorderen’ van de aankopen die je doet voor je bijberoep,
  • je tijdig BTW-aangiften en klantenlistings moet indienen bij de BTW-administratie.

Bij BTW-plichtig zijn, komt meer administratie kijken. Het is zeker aan te raden een boekhouder onder de arm te nemen.

Als je BTW-plichtig bent, word je ook duurder voor je klanten – je moet immers BTW toevoegen aan je facturen. Tenzij zij ook BTW-plichtig zijn, want dan kunnen ze de BTW die op jouw facturen staat, op hun beurt ook terugvorderen.

Lees meer over BTW en de vrijstellingsregeling op de website van de Federale Overheidsdienst Financiën, of (iets meer in mensentaal) bij Scwitch, of in deze brochure van Cultuurloket.

Downloads

Meer info of advies nodig?

Wat leeft en beweegt er in de danswereld? Je leest het allemaal in DANST, ons driemaandelijkse tijdschrift.      

neem een abonnement

Werk je aan een eigen voorstelling en heb je nood aan artistiek en inhoudelijk advies? Wij sturen een professionele coach om jou constructief bij te staan!

vraag feedback