De inspiratiebronnen van Gabrielle Johansson
Elke maand vragen we een danser, maker of docent dans wie of wat hen inspireert. Deze keer gingen we in gesprek met Gabrielle Johansson (27), kunsthistorica en oprichter van Vittra Pole Collective. Gabrielle is van alle markten thuis en combineert paaldans met elementen uit volksdans, ballet en Zweedse folklore. Verder staan natuur en duurzaamheid centraal in haar werk.
De magie van Zweedse folklore
Als kind las ik graag in Sagovärld, een verhalenboek van John Bauer. De prenten en verhalen uit dat boek inspireren me tot op vandaag.
Verhalen geven mensen richting, maar die betekenis verschuift door de jaren heen. Voor mijn huidige voorstelling Skogsekon, letterlijk “echo’s van het bos”, heb ik me gebaseerd op één van de verhalen uit Bauer's boek. Het gaat over een prinses die in het bos wil wonen en daar verschillende bosfiguren ontmoet. De manier waarop je zo’n verhaal interpreteert kan doorheen de tijd veranderen en net die verschillende betekenissen vind ik enorm fascinerend.
Daarnaast haal ik ook inspiratie uit de figuren die voorkomen in de Zweedse folklore. Zo heb ik mijn collectief genoemd naar de Vittra: natuurwezens die volgens de verhalen de natuur en het vee beschermen.
Mythes en sagen hebben mij altijd geboeid. Niet alleen het verhaal zelf, maar vooral de onderliggende symboliek en de verschillende manieren waarop mensen het kunnen interpreteren. Wat ik zo mooi vind aan folklore is dat het een ander perspectief biedt. In theater en dans wordt vaak gewerkt met bijvoorbeeld de Griekse mythologie, terwijl Zweedse folklore een minder bekend maar even rijk universum aan verhalen opent.
Waar volksdans en paaldans elkaar ontmoeten
Voor Skogsekon haalde ik inspiratie uit volksdans. Die dansvorm hielp me om de sfeer van het bos en de verschillende figuren daarin tot leven te brengen en een feeërieke wereld te creëren.
Vooral in de stukken waarin er tussen de palen wordt gedanst, probeer ik elementen van volksdans te verwerken. Het is een heel andere manier van bewegen dan wat je meestal ziet in paaldans, en juist dat andere bewegingspatroon maakt het voor mij zo uniek.
Daarnaast ligt volksdans me ook gewoon erg nauw aan het hart. Samen dansen brengt mensen dichter bij elkaar. Voor mij is het ook een manier om verbonden te blijven met mijn Zweedse roots, en zit er bovendien een persoonlijk verhaal achter: mijn ouders hebben elkaar namelijk leren kennen via volksdans.
"Samen dansen brengt mensen dichter bij elkaar. Voor mij is het bovendien een manier om verbonden te blijven met mijn Zweedse roots."
Echo's van ballet
Ik heb zeventien jaar ballet gedanst, die stijl zal dus altijd een deeltje van mij blijven. Ook vandaag haal ik er nog veel inspiratie uit die ik in mijn projecten verwerk. Wat mij vooral fascineert aan ballet zijn niet zozeer de solo’s, maar eerder de groepsdansen waarin veel dansers samen een organisch geheel vormen.
Dat gevoel van collectieve beweging miste ik soms in paaldans. Daarom probeer ik dat nu zelf te creëren in mijn project door momenten van synchroon bewegen af te wisselen met passages waarin dansers door elkaar bewegen en zo samen één dynamisch geheel vormen.
Zowel in ballet als in volksdans spelen cirkels bovendien een belangrijke rol, en ikzelf speel ook graag met dergelijke organische bewegingen. Cirkels kunnen heel verschillende sferen oproepen: ze kunnen speels en vrolijk zijn, maar evengoed mysterieus of zelfs dreigend, zoals in rituele dansen. Die veelzijdigheid probeer ik in mijn eigen werk te laten terugkomen.
Daarnaast draait ballet vaak om het vertellen van een verhaal. Dat narratieve element wil ik ook in mijn voorstelling brengen. Ik wil het publiek meenemen in het verhaal van verschillende figuren die samenkomen in het bos.
Natuur als voedingsbodem voor inspiratie
Natuur speelt een heel belangrijke rol in mijn werk, nu meer dan ooit. In een tijd waarin artificiële intelligentie steeds populairder wordt, staan we soms te weinig stil bij de gevolgen daarvan. Niet alleen komen creatieve beroepen onder druk te staan, ook de impact op onze planeet wordt vaak onderschat.
Met Skogsekon wil ik daarom een duidelijke boodschap meegeven: mensen mogen de natuur gebruiken, maar wel op een bewuste en respectvolle manier. Er moet een evenwichtige wisselwerking zijn tussen de twee.
Het verhaal van de voorstelling speelt zich af in een bos en draait rond de kracht van de natuur. Daarom vind ik het belangrijk dat ook de context en de vormgeving daarbij aansluiten. Zo gaan we optreden in de Verbeke Foundation, een plek waar veel biologische kunst te vinden is. Bovendien wordt de performance in openlucht opgevoerd, al voorzien we natuurlijk een overdekking voor moest het regenen. Het blijft tenslotte België!
Ook in de praktische uitwerking proberen we zo dicht mogelijk bij dat natuurlijke gevoel te blijven. De kostuums maken we volledig zelf en voor de visuals werk ik samen met een vriendin. Voor mij is het belangrijk dat heel het plaatje klopt.
Paaldans bevindt zich op een grens tussen circus en dans. De stijl is vaak acrobatisch, maar het blijft natuurlijk ook een dansvorm. Dat maakt het soms moeilijk om binnen bestaande kaders te plaatsen. Eerst diende ik mijn groepschoreografie in bij Circuscentrum Vlaanderen. Die subsidie heb ik toen helaas niet gekregen, maar ik kreeg wel waardevolle feedback waar ik verder mee aan de slag kon. Die opmerkingen heb ik grondig verwerkt en daarna mijn project opnieuw ingediend, dit keer bij Danspunt. Vandaag volg ik het traject van CODE DANS+ om mijn voorstelling verder te ontwikkelen en te realiseren. Op 18 en 19 juli is het resultaat te zien in de Verbeke Foundation; waar ik heel erg naar uit kijk!
Tekst: Billie Claes