De fei­te­lij­ke ver­e­ni­ging

Laatst bijgewerkt op 28.07.2025

De naam zegt het eigenlijk al: een feitelijke vereniging is een vereniging 'in de feiten', dus in de praktijk, en verenigt mensen, dus minstens 2 personen. Een belangeloos doel kan cultureel, sociaal, sportief, humanitair of wetenschappelijk van aard zijn. Je hebt bijvoorbeeld een feitelijke vereniging als je met je buren samen een straatfeest organiseert, maar ook als je met enkele dansdocenten danslessen gaat aanbieden of wekelijks repeteert met je dansgezelschap.

Als feitelijke vereniging heb je weinig administratieve verplichtingen en geen vaste structuur. Je bepaalt zelf hoe je jullie vereniging organiseert. Je moet geen statuten maken, geen algemene vergadering houden, geen bestuur benoemen, geen jaarrekeningen indienen op de griffie … Dat maakt de feitelijke vereniging administratief een lichte structuur.

In wettelijke taal zeggen we dat de feitelijke vereniging geen rechtspersoonlijkheid heeft. Juridisch gezien is de feitelijke vereniging geen aparte entiteit met eigen rechten en plichten. De feitelijke vereniging valt samen met de mensen die er deel van uitmaken.

Je kan geen contracten afsluiten met een feitelijke vereniging als organisatie, enkel met de mensen die in de vereniging zitten. Als je bijvoorbeeld een huurovereenkomst afsluit, dan moet je die persoonlijk afsluiten namens de feitelijke vereniging.

De mensen die deel uitmaken van de feitelijke vereniging zijn dan aansprakelijk voor eventuele fouten of schade vanuit de vereniging. Als jullie voor het straatfeest een koelkast huren, en de factuur wordt niet betaald, dan draai je als lid van de feitelijke vereniging persoonlijk op voor de betaling van de factuur. Als er in je groep een grote fout gebeurt met zware financiële of menselijke gevolgen (fraude, een brand, een ongeluk …) zal niet de vereniging hiervoor financieel opdraaien, maar wel de mensen die er deel van uitmaken.

Een feitelijke vereniging heeft geen vaste structuur. Je kan helemaal zelf bepalen hoe de vereniging georganiseerd en beheerd wordt. 

Toch raden we je aan om goede – schriftelijke – afspraken te maken met de mede-organisatoren. Hoe gaan jullie om met het geld? Hoe maken jullie samen beslissingen? Wie heeft zeggenschap en inspraak? Wie maakt deel uit en wie niet?

Het afsluiten van de nodige verzekeringen is ook voor een feitelijke vereniging onontbeerlijk. Als feitelijke vereniging kan je via Danspunt een erg voordelige verzekering Burgerlijke Aansprakelijkheid en Lichamelijke Ongevallen afsluiten.

Je hoeft geen complexe boekhouding te voeren, maar zorg er wel voor dat de administratie correct en transparant gebeurt. Houd een duidelijke lijst bij van alle inkomsten en uitgaven. Keer nooit geld uit aan een van de leden van de vereniging, zonder de juiste overeenkomsten en vergoedingsvormen (zie het onderdeel over statuten en vergoedingen).

Om discussies (bij controle of met je mede-organisatoren) te vermijden, zorg je er best voor dat het geld van de feitelijke vereniging ergens apart zit. Je maakt een aparte kassa of je opent een bankrekening op naam van de feitelijke vereniging.

Opletten met btw!

Een feitelijke vereniging is onderworpen aan dezelfde btw-regels als alle andere organisaties en kan dus ook btw-plichtig zijn met alle verplichtingen van dien! 

Als je plannen kleinschalig en beperkt zijn in risico, en je doet dit samen met andere mensen die je vertrouwt, is een feitelijke vereniging een prima manier om je te organiseren. Doe dit echter met zorg, en neem de tips hierboven in achting. Zo vermijd je problemen of discussies.

Wees je er wel altijd van bewust dat je persoonlijk zal worden aangesproken als er iets mis gaat in de vereniging.

Zodra je grotere plannen maakt, met grotere (financiële) engagementen of risico’s, kan de keuze voor een vzw of andere organisatievorm met rechtspersoonlijkheid een betere keuze zijn. Dan ben je persoonlijk beter beschermd en heb je juridisch een stevigere structuur. Lees hier waarom een vzw soms een betere keuze is dan een feitelijke vereniging.

Meer info of advies?

Uitgebreide informatie vind je bij Cultuurloket.

Contacteer email hidden; JavaScript is required.

*Disclaimer: Deze webpagina biedt praktische richtlijnen en is niet bedoeld als vervanging voor juridisch advies. Raadpleeg altijd een professional voor specifieke vragen.*